Nietrzymanie moczu – przyczyny, rodzaje i leczenie

Nietrzymanie moczu (NTM) to inaczej inkontynencja. Oznacza mimowolny, niekontrolowany wyciek moczu. Może pojawiać się sporadycznie albo występować regularnie i znacząco wpływać na codzienne życie.

Warto pamiętać, że nietrzymanie moczu jest objawem, a nie wyrokiem. Przyczyny mogą być różne, dlatego pierwszym krokiem powinna być właściwa diagnostyka.

Wyróżnia się kilka rodzajów NTM. Do najczęstszych należą:

Mocz pojawia się podczas zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej – na przykład podczas:

• kichania,
• kaszlu,
• śmiechu,
• biegania,
• skakania,
• podnoszenia ciężkich przedmiotów.

Ten rodzaj nietrzymania moczu często występuje u kobiet po ciąży i porodzie, ale może dotyczyć również kobiet w okresie menopauzy oraz mężczyzn, między innymi po niektórych zabiegach urologicznych. 

Charakterystyczne jest nagłe, trudne do powstrzymania parcie na pęcherz. Potrzeba oddania moczu pojawia się bardzo szybko i może być na tyle silna, że nie zawsze udaje się dotrzeć na czas do toalety.

Łączy objawy nietrzymania wysiłkowego i naglącego – wyciek może więc występować zarówno podczas kaszlu czy wysiłku, jak i przy nagłym parciu na pęcherz.

Przyczyn może być wiele. Do czynników sprzyjających wystąpieniu problemu należą między innymi ciąża i poród, osłabienie mięśni dna miednicy, nadwaga lub otyłość, przewlekły kaszel, zaparcia, niektóre choroby neurologiczne oraz proces starzenia się organizmu. 

U kobiet szczególne znaczenie może mieć ciąża i poród. Rosnące dziecko oraz zmiany zachodzące w organizmie mogą wpływać na funkcjonowanie struktur dna miednicy. Również okres menopauzy może wiązać się ze zmianami, które sprzyjają pojawieniu się dolegliwości.

U mężczyzn nietrzymanie moczu może mieć między innymi związek z chorobami układu moczowego lub być następstwem leczenia operacyjnego prostaty.

Tak. Sposób postępowania zależy od rodzaju nietrzymania moczu, jego przyczyny i nasilenia objawów.

W zależności od sytuacji stosuje się między innymi:

• ćwiczenia i terapię mięśni dna miednicy,
• fizjoterapię uroginekologiczną,
• trening pęcherza,
• modyfikację codziennych nawyków,
• leczenie farmakologiczne,
• a w wybranych przypadkach również leczenie zabiegowe lub operacyjne.

Nie warto jednak rozpoczynać intensywnych ćwiczeń „na własną rękę”. Problemy z dnem miednicy nie zawsze wynikają wyłącznie z osłabienia mięśni. Czasami przyczyną może być ich nadmierne napięcie lub nieprawidłowa praca. Dlatego indywidualna ocena specjalisty jest tak ważna.

Fizjoterapia uroginekologiczna koncentruje się między innymi na ocenie funkcjonowania mięśni dna miednicy oraz dobraniu odpowiedniej terapii do występujących objawów.

Może być pomocna w przypadku:

• nietrzymania moczu,
• osłabienia mięśni dna miednicy,
• dolegliwości po ciąży i porodzie,
• bólu w obrębie miednicy,
• problemów związanych z napięciem mięśni dna miednicy,
• trudności w powrocie do sprawności po porodzie.

Nie trzeba czekać, aż problem stanie się bardzo nasilony. Warto skonsultować się ze specjalistą już wtedy, gdy zauważysz:

• regularne popuszczanie moczu,
• wyciek podczas kaszlu, kichania lub wysiłku,
• naglące parcie na pęcherz,
• częste korzystanie z toalety,
• trudności z kontrolowaniem pęcherza,
• pogorszenie jakości życia związane z obawą przed popuszczeniem moczu.

Im wcześniej zostanie określona przyczyna problemu, tym łatwiej dobrać odpowiednie postępowanie.

Po porodzie wiele kobiet doświadcza zmian w funkcjonowaniu dna miednicy. Popuszczanie moczu podczas kaszlu, kichania, śmiechu czy aktywności fizycznej nie powinno jednak być powodem do wstydu ani czymś, co trzeba ignorować.

Właściwie dobrana fizjoterapia może pomóc w ocenie pracy mięśni dna miednicy i wspierać powrót do sprawności po ciąży i porodzie.